THE CAUSES OF FEMICIDE: AN ANALYSIS BASED ON EUROPEAN STUDIES

Autori

  • Ana Maria TORICĂ Doctorand

DOI:

https://doi.org/10.47743/asas-2026-1-876

Cuvinte cheie:

femicid, violență de gen, control coercitiv, studii europene.

Rezumat

Femicidul reprezintă mult mai mult decât forma extremă a violenței de gen; el constituie un indicator revelator al inegalităților structurale persistente în Europa contemporană. Pornind de la această premisă, articolul propune o analiză interdisciplinară bazată pe studii europene și rapoarte instituționale din 2025, elaborate de organisme precum EIGE, Eurostat și Parlamentul European. Obiectivul central este înțelegerea mecanismelor care fac posibil femicidul, prin examinarea interacțiunii dintre factorii culturali, relaționali și sistemici. Analiza identifică șapte categorii cauzale interdependente: inegalitatea de gen și normele patriarhale ca fundament structural de bază; violența anterioară între partenerii intimi ca predictor proximal cel mai consistent; controlul coercitiv și gelozia posesivă; normele culturale care legitimează dominația masculină; impunitatea instituțională și deficiențele sistemelor de protecție; vulnerabilitățile cumulative rezultate din intersecționalitate; și violența facilitată de tehnologie ca factor emergent. O analiză comparativă poziționează România sub media europeană la indicatorii privind cadrul juridic, capacitatea instituțională și atitudinile sociale față de violența de gen. Bunele practici din Spania, Austria și Suedia sunt examinate ca modele transferabile. Concluzia centrală este că femicidul este un fenomen previzibil și în mare măsură evitabil, condiționat de o abordare integrată juridică, educațională, socială și culturală susținută de o voință politică autentică și resurse instituționale adecvate.

Referințe

1. ANAIS Association. (2025). Conceptul care responsabilizează statul și protejează victima: femicid sau feminicid în incriminarea violenței extreme asupra femeilor.

2. Bandura, A. (1977). Social learning theory. Prentice-Hall.

3. Bronfenbrenner, U. (1979). The ecology of human development: Experiments by nature and design. Harvard University Press.

https://asociatia-anais.ro/conceptul-care-responsabilizeaza-statul-si-protejeaza-victima-femicid-sau-feminicid-in-incriminarea-violentei-extreme-asupra-femeilor/

4. Crenshaw, K. (1989). Demarginalizing the intersection of race and sex: A Black feminist critique of antidiscrimination doctrine, feminist theory and antiracist politics. University of Chicago Legal Forum, 1989(1), 139-167.

5. EIGE - European Institute for Gender Equality. (2021a). Defining and identifying femicide: A literature review.

https://eige.europa.eu/publications-resources/publications/defining-and-identifying-femicide-literature-review

6. EIGE - European Institute for Gender Equality. (2021b). Measuring femicide in Romania [Fact Sheet]. https://eige.europa.eu/sites/default/files/documents/20211582_pdf_mh0221349ron_002.pdf

7. EIGE - European Institute for Gender Equality. (2022). Femicide indicators: Pilot study of data availability and feasibility assessment.

https://eige.europa.eu/publications-resources/publications/femicide-indicators-pilot-study-data-availability-and-feasibility-assessment

8. EIGE - European Institute for Gender Equality. (2025). Gender Equality Index 2025. https://eige.europa.eu/gender-equality-index/2025

9. Euractiv Romania. (2025). România pregătește introducerea femicidului în lege: fapta, pedepsită cu închisoare pe viață.

https://www.euractiv.ro/pulsez/romania-pregateste-introducerea-femicidului-in-lege-fapta-pedepsita-cu-inchisoare-pe-viata-75893

10. Euronews. (2025, December 3). Femicide: These EU countries consistently report the highest rates.

https://www.euronews.com/my-europe/2025/12/03/femicide-these-eu-countries-consistently-report-the-highest-rates

11. European Commission. (2024). Special Eurobarometer 557: Gender-based violence. https://europa.eu/eurobarometer/surveys/detail/3278

12. European Data Journalism Network (EDJNet). (2024). Femicide in Europe: Data, gaps and patterns. https://www.europeandatajournalism.eu

13. European Parliament. (2021). Femicide, its causes and recent trends: What do we know? (EXPO_BRI(2021)653655). https://www.europarl.europa.eu/RegData/etudes/BRIE/2021/653655/EXPO_BRI(2021)653655_EN.pdf

14. Eurostat. (2025, November 25). 4 in a million women killed by family/partners. European Commission. https://ec.europa.eu/eurostat/web/products-eurostat-news/w/edn-20251125-1

15. FILIA Centre. (2024). Date și statistici privind violența împotriva femeilor în România. https://centrulfilia.ro/date-si-statistici/

16. FILIA Centre. (2025). Raport de monitorizare a femicidelor în România 2025. https://centrulfilia.ro

17. Heise, L. L. (1998). Violence against women: An integrated, ecological framework. Violence Against Women, 4(3), 262-290. https://doi.org/10.1177/1077801298004003002

18. Instituto Nacional de Estadística. (2024). Estadística de violencia doméstica y violencia de género. INE. https://www.ine.es/dyngs/INEbase/es/operacion.htm?c=Estadistica_C&cid=1254736176866&menu=resultados&idp=1254735573206

19. Johnson, M. P. (1995). Patriarchal terrorism and common couple violence: Two forms of violence against women. Journal of Marriage and the Family, 57(2), 283-294. https://doi.org/10.2307/353683

20. Ministerio de Igualdad (Spain). (2025). Estadísticas de violencia de género.

https://violenciagenero.igualdad.gob.es

21. MIIR - Mediterranean Institute for Investigative Reporting. (2024). Femicide across Europe: An investigative data project. https://miir.gr

22. Romania Insider. (2025). Violence against women more prevalent in Romania than EU average, survey finds. https://www.romania-insider.com

23. Romanian Senate. (2025). Proiect de lege privind prevenirea și combaterea femicidelor (25b541FG). https://www.senat.ro/legis/PDF/2025/25b541FG.PDF

24. Russell, D. E. H., & Radford, J. (1992). Femicide: The politics of woman killing. Twayne Publishers.

25. Scena9. (2025). 2025. 12 luni. 59 de femicide. https://www.scena9.ro/article/2025-12-luni-59-de-femicide

26. Trandafir, A.-R. (2025). Naming to fight it: Femicid, feminicid, legicid. Forum Juridic, 1(2), 215-240. University of Bucharest.

27. UNODC & UN Women. (2025). Femicides in 2024: Global estimates of intimate partner/family member femicides. UN Women.

https://www.unwomen.org/en/digital-library/publications/2025/11/femicides-in-2024

28. United Nations Economic and Social Council. (2012). Vienna Declaration on femicide. https://www.unodc.org/documents/commissions/CCPCJ/CCPCJ_Sessions/CCPCJ_22/_E-CN15-2013-NGO1/E-CN15-2013-NGO1_E.pdf

29. Walby, S. (1990). Theorizing patriarchy. Basil Blackwell.

Fișiere adiționale

Publicat

2026-07-30