THE CAUSES OF FEMICIDE: AN ANALYSIS BASED ON EUROPEAN STUDIES

Auteur/ices

  • Ana Maria TORICĂ Doctorand

DOI :

https://doi.org/10.47743/asas-2026-1-876

Mots-clés :

féminicide, violence fondée sur le genre, contrôle coercitif, études européennes

Résumé

Le féminicide représente bien plus que la forme extrême de la violence fondée sur le genre ; il constitue un indicateur révélateur des inégalités structurelles persistantes dans l'Europe contemporaine. Partant de cette prémisse, l'article propose une analyse interdisciplinaire fondée sur des études européennes et des rapports institutionnels de 2025, produits par des organismes tels que l'EIGE, Eurostat et le Parlement européen. L'objectif central est de comprendre les mécanismes qui rendent le féminicide possible, en examinant l'interaction entre les facteurs culturels, relationnels et systémiques.L'analyse identifie sept catégories causales interdépendantes : l'inégalité de genre et les normes patriarcales comme fondement structurel sous-jacent ; la violence antérieure entre partenaires intimes comme prédicteur proximal le plus constant ; le contrôle coercitif et la jalousie possessive ; les normes culturelles qui légitiment la domination masculine ; l'impunité institutionnelle et les défaillances des systèmes de protection ; les vulnérabilités cumulatives découlant de l'intersectionnalité ; et la violence facilitée par la technologie comme facteur émergent. Une analyse comparative positionne la Roumanie en dessous de la moyenne européenne sur les indicateurs relatifs au cadre juridique, à la capacité institutionnelle et aux attitudes sociales à l'égard de la violence fondée sur le genre. Les bonnes pratiques de l'Espagne, de l'Autriche et de la Suède sont examinées en tant que modèles transférables. La conclusion centrale est que le féminicide est un phénomène prévisible et largement évitable, conditionné par une approche intégrée  juridique, éducative, sociale et culturelle soutenue par une véritable volonté politique et des ressources institutionnelles adéquates.

Références

1. ANAIS Association. (2025). Conceptul care responsabilizează statul și protejează victima: femicid sau feminicid în incriminarea violenței extreme asupra femeilor.

2. Bandura, A. (1977). Social learning theory. Prentice-Hall.

3. Bronfenbrenner, U. (1979). The ecology of human development: Experiments by nature and design. Harvard University Press.

https://asociatia-anais.ro/conceptul-care-responsabilizeaza-statul-si-protejeaza-victima-femicid-sau-feminicid-in-incriminarea-violentei-extreme-asupra-femeilor/

4. Crenshaw, K. (1989). Demarginalizing the intersection of race and sex: A Black feminist critique of antidiscrimination doctrine, feminist theory and antiracist politics. University of Chicago Legal Forum, 1989(1), 139-167.

5. EIGE - European Institute for Gender Equality. (2021a). Defining and identifying femicide: A literature review.

https://eige.europa.eu/publications-resources/publications/defining-and-identifying-femicide-literature-review

6. EIGE - European Institute for Gender Equality. (2021b). Measuring femicide in Romania [Fact Sheet]. https://eige.europa.eu/sites/default/files/documents/20211582_pdf_mh0221349ron_002.pdf

7. EIGE - European Institute for Gender Equality. (2022). Femicide indicators: Pilot study of data availability and feasibility assessment.

https://eige.europa.eu/publications-resources/publications/femicide-indicators-pilot-study-data-availability-and-feasibility-assessment

8. EIGE - European Institute for Gender Equality. (2025). Gender Equality Index 2025. https://eige.europa.eu/gender-equality-index/2025

9. Euractiv Romania. (2025). România pregătește introducerea femicidului în lege: fapta, pedepsită cu închisoare pe viață.

https://www.euractiv.ro/pulsez/romania-pregateste-introducerea-femicidului-in-lege-fapta-pedepsita-cu-inchisoare-pe-viata-75893

10. Euronews. (2025, December 3). Femicide: These EU countries consistently report the highest rates.

https://www.euronews.com/my-europe/2025/12/03/femicide-these-eu-countries-consistently-report-the-highest-rates

11. European Commission. (2024). Special Eurobarometer 557: Gender-based violence. https://europa.eu/eurobarometer/surveys/detail/3278

12. European Data Journalism Network (EDJNet). (2024). Femicide in Europe: Data, gaps and patterns. https://www.europeandatajournalism.eu

13. European Parliament. (2021). Femicide, its causes and recent trends: What do we know? (EXPO_BRI(2021)653655). https://www.europarl.europa.eu/RegData/etudes/BRIE/2021/653655/EXPO_BRI(2021)653655_EN.pdf

14. Eurostat. (2025, November 25). 4 in a million women killed by family/partners. European Commission. https://ec.europa.eu/eurostat/web/products-eurostat-news/w/edn-20251125-1

15. FILIA Centre. (2024). Date și statistici privind violența împotriva femeilor în România. https://centrulfilia.ro/date-si-statistici/

16. FILIA Centre. (2025). Raport de monitorizare a femicidelor în România 2025. https://centrulfilia.ro

17. Heise, L. L. (1998). Violence against women: An integrated, ecological framework. Violence Against Women, 4(3), 262-290. https://doi.org/10.1177/1077801298004003002

18. Instituto Nacional de Estadística. (2024). Estadística de violencia doméstica y violencia de género. INE. https://www.ine.es/dyngs/INEbase/es/operacion.htm?c=Estadistica_C&cid=1254736176866&menu=resultados&idp=1254735573206

19. Johnson, M. P. (1995). Patriarchal terrorism and common couple violence: Two forms of violence against women. Journal of Marriage and the Family, 57(2), 283-294. https://doi.org/10.2307/353683

20. Ministerio de Igualdad (Spain). (2025). Estadísticas de violencia de género.

https://violenciagenero.igualdad.gob.es

21. MIIR - Mediterranean Institute for Investigative Reporting. (2024). Femicide across Europe: An investigative data project. https://miir.gr

22. Romania Insider. (2025). Violence against women more prevalent in Romania than EU average, survey finds. https://www.romania-insider.com

23. Romanian Senate. (2025). Proiect de lege privind prevenirea și combaterea femicidelor (25b541FG). https://www.senat.ro/legis/PDF/2025/25b541FG.PDF

24. Russell, D. E. H., & Radford, J. (1992). Femicide: The politics of woman killing. Twayne Publishers.

25. Scena9. (2025). 2025. 12 luni. 59 de femicide. https://www.scena9.ro/article/2025-12-luni-59-de-femicide

26. Trandafir, A.-R. (2025). Naming to fight it: Femicid, feminicid, legicid. Forum Juridic, 1(2), 215-240. University of Bucharest.

27. UNODC & UN Women. (2025). Femicides in 2024: Global estimates of intimate partner/family member femicides. UN Women.

https://www.unwomen.org/en/digital-library/publications/2025/11/femicides-in-2024

28. United Nations Economic and Social Council. (2012). Vienna Declaration on femicide. https://www.unodc.org/documents/commissions/CCPCJ/CCPCJ_Sessions/CCPCJ_22/_E-CN15-2013-NGO1/E-CN15-2013-NGO1_E.pdf

29. Walby, S. (1990). Theorizing patriarchy. Basil Blackwell.

Fichiers supplémentaires

Publiée

2026-07-30